Đam San .Net
Diễn đàn yêu âm nhạc và nhạc cụ dân tộc Việt Nam


Bạn đang truy cập vào diễn đàn cũ của Đamsan.Net. Diễn đàn này không nhận đăng kí thành viên mới cũng như bài viết mới kể từ ngày 11-02-2012.
BQT.

ĐỘC ĐÁO VÕ SÁO

rated by 0 users
This post has 74 Replies | 2 Followers

Top 25 Contributor
Male
cầm sư cấp 3
traudat Wink [;)] Posted: 10-09-2008 6:58

 
Image

Thân tặng người bạn vô cùng yêu quý của tôi, nghệ sĩ Sáo Trúc Nguyễn Như Thắng.
 
Ngày xưa đến thăm Đồng Mỏ, tôi thường được nghe người ta kể lại nơi đây ngày xưa có một cụ già tóc bạc như cước, võ nghệ siêu quần, có thể bay nhảy như chim trong rừng. Ngày ấy còn bé, tôi luôn băn khoăn liệu còn có hình bóng cụ già nào như thế. Và thế rồi hai mươi năm sau, những thông tin đã cho tôi biết rằng lẩn quất trong vùng rừng núi địa đầu, đâu đây vẫn còn ẩn náu những cao thủ võ lâm bằng xương bằng thịt. Bài viết dưới đây là những gì tôi được nghe kể lại.
 


Vùng đất huyền thoại

Già bản Triệu Quốc Uý đưa bàn tay nhăn nheo, chằng chịt những đường gân guốc trông tựa như những rễ cây rừng, chỉ cho tôi cánh rừng bạt ngàn trước mặt rồi nói : Bản Rừng Phe, nằm lưng chừng trên dãy núi cao, rừng lại nâng cho núi càng cao hơn và bí hiểm hơn. Nhiều hơn ở đây, thuở ấy còn là cánh rừng nguyên sinh, hầu như chưa có vết chân người.

Các thung lũng mịt mùng cây cối uốn lượn liên tiếp theo các triền đồi nhấp nhô. Có đủ các loại gỗ quý, cây nào cây ấy đều cao to. Tán cây nọ chen cành cây kia che kín cả ánh mặt trời.

Trong bóng tối âm u thâm nghiêm của rừng cả cây già, mặt đất ẩm ướt, nhùng nhình những tầng lá mục lưu cữu. Những làn sương và mây mù sinh ra từ đấy. Từng dải mây trắng lửng lơ làm cho cảnh núi rừng càng vắng lặng. Một tiếng chim kêu, một tiếng thú bất chợt vang lên càng làm cho khung cảnh thêm bí hiểm, ghê sợ.

Khí hậu ở vùng Yên Thế cũng thật khắc nghiệt. Mùa nóng cây cối như lả đi, hơi nóng bốc hơi lên hầm hập. Rồi những trận mưa xối xả, mù mịt. Chớp rách trời. Sấm nổ ùng oàng.

Mùa đông, Yên Thế là chốn của gió, nơi đầu tiên đón những cơn gió bấc về xuôi. Rét Thái Nguyên rét về Yên Thế, gió qua rừng đèo Khế gió sang .Trời thấp xuống. Gió vun vút, không ngơi, không nghỉ.

Trong thung lũng hẹp, trong tiếng gió rít gào, cây cối vật vã gầm thét, ngỡ như từng chiếc lá non cũng đang cóng lạnh thành từng mảng kim khí nhọn hoắt quay cuồng. Ông Uý ngừng kể, uống tiếp một ngụm rượu nữa, rồi nói tiếp: Tôi đã lớn lên trong khí hậu khắc nghiệt của thiên nhiên, nơi vùng rừng núi này.

Cái khí hậu khắc nghiệt của vùng đất rừng Yên Thế cộng thêm sự biến động của xã hội, thời ấy, bọn thổ phỉ hoành hành khắp nơi ở mảnh đất này trong các khu rừng hoang rậm, ít người biết đến hoặc có ai nhắc tới người ta cũng lắc đầu, rùng mình ghê sợ không ai dám bén mảng tới.

Chính vì thế sống ở đất này, để phòng thân, thuở nhỏ ông được người cậu ruột của mình là cụ Châu Đoàn (người nổi tiếng khắp các tỉnh Bắc Giang, Lạng Sơn, Cao Bằng, bởi tài võ thuật xuất chúng của ông), ông Châu Đoàn là người chuyên đi sưu tầm các bài võ nổi tiếng, mỗi khi nhắc đến tên ông thì không một ai ở các tỉnh trên đều không biết đến.

Ông Uý được người cậu ruột của mình rất quý mến, bởi sự thông minh, lòng gan dạ, sự ham học hỏi, và đặc biệt là chăm tập luyện. Ông được người cậu của mình dạy bắn súng, cưỡi ngựa, đặc biệt là dạy võ. Hầu hết những bài võ nổi tiếng ông đều được cụ Châu Đoàn truyền lại, trong đó có bài võ sáo độc đáo của nghĩa quân Yên Thế.

Sau một thời gian chăm chỉ tập luyện, và cũng chính ông được mọi người dân ở đây vị nể và tôn sùng như một huyền thoại bởi tài bắn súng, đánh võ và có một sức khỏe phi thường.

Ông có thể đuổi theo một con nai, con hoẵng ở khắp núi rừng mà không biết mệt. Ông có thể bắn bách phát bách trúng cho dù một con chim đỗ ở tít trên ngọn cây cao, hay một quả táo treo lơ lửng trên cành cách chỗ ông đứng rất xa.

Danh tiếng ông nổi lên như cồn, bọn phỉ thấy thế cũng từ mặt ông ra, từ mặt cái bản Rừng Phe của ông ra bởi chúng biết nếu có động vào, thì ông sẽ không để bọn chúng yên. Vì thế, bản Rừng Phe của ông khá yên bình trong một thời gian dài loạn lạc. Và nơi đây cũng chính là cái nôi nuôi dưỡng các cán bộ cách mạng.

Lớn lên theo tiếng gọi cách mạng, ông xung phong vào bộ đội, trong thời gian này, ông có dịp sống cùng Bác Hồ tại Tuyên Quang. Về sau ông làm trợ lý giúp việc cho ông Nguyễn Đức Tâm (nguyên Trưởng ban tổ chức Trung ương), về hưu ông Úy sống tại bản Rừng Phe, mảnh đất nơi ông đã sinh ra và lớn lên với đầy ắp kỷ niệm.

Bóng Trăng Phồn Xương

Ngược dòng lịch sử, tìm hiểu xuất xứ về môn võ sáo Rừng Phe - Yên Thế được biết, một thời gian dài Yên Thế là mục tiêu phong tỏa, bao vây của Thực dân Pháp.

Ngày ấy, Yên Thế là một vùng đất âm u, bí hiểm, núi non và rừng đại ngàn trùng điệp. Dựa vào địa hình này, nghĩa quân Hoàng Hoa Thám đã đánh quân địch nhiều phen phải thất điên bát đảo.

Ngoài việc sử dụng tốt các loại súng trường, súng kíp, các loại cung nỏ, mã tấu, nhằm tiêu hao sinh lực địch thì võ thuật của nghĩa quân Đề Thám cũng là nỗi khiếp sợ của kẻ thù.

Không chỉ với 18 môn (thập bát ban) võ thuật thông dụng, nghĩa quân Yên Thế còn có nhiều bài võ và binh khí đặc dị được sử dụng thành thạo như: Quạt sắt (thiết phiến) Thoa (châm cài đầu), Nhuyễn Tiên (roi mềm đi ngựa) đặc biệt là có Sáo sắt (Thiết Địch) vừa là một vũ khí lợi hại, vừa có tính lãng tử nhân văn và được lưu truyền như một di sản văn hóa độc đáo của vùng đất Bắc Giang.

Khi hỏi chuyện về bài võ sáo độc đáo Bóng Trăng Phồn Xương của nghĩa quân Yên Thế, ông Triệu Quốc Uý chậm rãi kể: Bài võ sáo này, tôi được lĩnh hội của người cậu tôi là cụ Châu Đoàn (người đã tham gia trong nghĩa quân khởi nghĩa Yên Thế năm xưa).

Thực tế, cây sáo sắt này có chiều dài tương đương bằng một cây mã tấu (đao) dài 65 - 70 cm, nặng khoảng trên 400g, có thể đánh, đỡ, đâm  từ sát thương cho đến hạ thủ địch. Khi hội hè hoặc thư giãn có thể chơi được như một bản nhạc nhằm tâm tình, tự sự, ca ngợi thiên nhiên, tình yêu cuộc sống.

Qua tiếng sáo người nghe có thể biết được khí lực, nội lực của người thổi, từ đó đánh giá được trình độ của người chơi sáo đạt được ở trình độ nào. Giai điệu của võ sáo ảnh hưởng sâu đậm dân ca quan họ Kinh Bắc và hát Then ở miền Cao - Lạng.

Đầu sáo bao giờ cũng buộc một tua vải màu trang trí hoa mĩ, thể hiện ở phần đuôi đao, đuôi kiếm (nếu không sẽ nhầm là một đoạn côn). Kiếm đao mang cốt cách oai phong, hào khí. Cây sáo được sử dụng như những chiêu thức của đao kiếm và loáng thoáng hình bóng của đoản côn.

Võ sáo là một trong những tinh hoa của môn vũ khí đặc dị trung bình. Khi xung trận, khí thế mạnh mẽ cương, nhu nhịp nhàng, gấp rút như thiết kị, chậm rãi như dòng nước uốn khúc lững lờ trôi, khi thu sáo vào như một bông hoa, khi đâm ra chắc như đinh đóng, có giá trị thực dụng chế ngự đối phương.

Nếu khổ luyện thuần thục thì người sử dụng võ sáo có một sức khỏe dẻo dai đi đôi với thân thể cường tráng.
 
Trầm ngâm một lúc, ông Triệu Quốc Uý uống thêm một ngụm rượu rồi tiếp tục giảng giải: Bài võ sáo Bóng Trăng Phồn Xương gồm sáu thế tấn, 13 thuật đặc dị kiếm pháp và 51 chiêu thức cụ thể.

Nói rồi cụ đứng dậy cầm lấy cây sáo, làm lễ bái tổ (đặc trưng của võ cổ truyền) sau đó trình bày các thế: Lập tấn; tả hữu tha luân; tam hoa cái đỉnh; xà hành nhập trận; long hổ hội; xà hoành thoái bộ.

Nhìn ông Triệu Quốc Uý lúc này không chỉ là một ông cụ quắc thước, vạm vỡ nữa, từng cử động của ông trở nên hết sức linh hoạt. Bước chân từ lập tấn, trở sang duy bộ rồi trở về hạc tấn.

Khi chuyển sang thế phản công, cây sáo từ tay trái chuyển sang tay phải và được sử dụng như một cây kiếm với những động tác: Đề, Cách, Kích, Si, Điểu, Băng,  Cây sáo lúc đưa từ dưới lên, lúc gạt sang một bên, lúc phóng nhanh tới, răng kiếm ngang qua bằng vai như một cánh chim.

Bài võ sáo đã được cụ thể hiện xong, mà tôi vẫn còn đứng ngây người thán phục, chưa biết hỏi câu hỏi gì thì ông Uý lên tiếng: Các động tác tả cảnh trong bài võ chỉ mang tính ước lệ, tâm hồn người võ sĩ phải hòa quyện với trăng sao, nhưng bộ tiến (chân vẫn giữ nguyên, các thế tấn võ thuật).

Đó là nét độc đáo, là nghệ thuật đặc sắc của Bóng Trăng Phồn Xương. Người biểu diễn, người xem đều thưởng thức võ thuật hòa quyện với âm nhạc, trăng sao và sông suối.  

Những chiêu thức trong  Bóng Trăng Phồn Xương mang trạng thái của thiên nhiên, hoa lá, cây cỏ cho đến sức mạnh của mãnh thú. Bài võ không chỉ là kỹ thuật chiến đấu mà nó còn có cả công dụng dưỡng sinh chữa bệnh, điều hòa khí huyết, thần sắc Bắc Giang được coi như cái nôi võ thuật của vùng Đông Bắc.

Ước muốn đã thành hiện thực

Khi tôi hỏi, ông đã truyền lại bài võ này cho ai chưa? Ông  Uý mừng ra mặt báo một tin vui, Sở thể dục thể thao Bắc Giang khi biết tin còn bài võ đã cử ngay người đến nhà để xin ông truyền lại bài võ sáo Bóng Trăng Phồn Xương cho thế hệ sau.

Chỉ sau một thời gian ngắn, với sự miệt mài kiên trì tập luyện và sự hướng dẫn đến quên mệt mỏi của ông Uý, bài võ sáo đã được anh Trịnh Như Quân (cán bộ chuyên trách về võ thuật của Sở) đến tận nhà ông Uý để tập luyện.

Trò chuyện với chúng tôi, anh Quân cho biết: bài võ sáo Bóng Trăng Phồn Xương này có một phong cách độc đáo bởi vũ khí chủ lực truyền thống là một cây sáo sắt thuộc loại đặc dị tầm trung bình.

Cây sáo sắt ở đây mang tính nhân văn lãng tử khi hội hè, thư giãn có thể trình tấu những bản nhạc nhằm tâm tình tự sự, ca ngợi tình yêu thiên nhiên, cuộc sống. Qua đó, âm thanh toát lên những thông điệp về bản thân và tâm hồn người nghệ sĩ với những mối liên hệ quanh mình tuỳ theo sự cảm nhận, tình cảm, tư tưởng của mỗi con người.

Bóng Trăng Phồn Xương có nhiều những thế, những chiêu khó, khiến người học phải có một kiến thức nhất định, một tâm hồn trong sáng, nhiều thế như: Tả hữu xa luân, Tam hoa cái đỉnh, Xà hình nhập trận, Long hổ hội, Xà hình thoái bộ, Bạch xà quấn thân, Đổng tước song phi, v.v... khi tập những động tác này phải hết sức linh hoạt, tâm hồn phải sáng như trăng rằm, thân hình mềm dẻo như tơ lụa, biến hoá khôn lường.

Lúc chuyển sang thế tấn công phải mạnh mẽ như vũ bão, ào ạt như thác nước chảy, ra đòn mạnh như ánh trăng loang trên mặt nước. Đặc biệt có thế khó nhất trong bài đó là thế Lão hầu du sơn (Khỉ già chơi núi) thế này khó phải tập đi tập lại đến cả nghìn lần mà rất khó đạt được đến trình độ Di ảnh kỳ hình chiêu này theo ông  Uý, người học phải dày công ít nhất phải mất ba năm.
 
Bài võ sáo Bóng Trăng Phồn Xương gồm sáu thế tấn, 13 thuật đặc dị kiếm pháp và 51 chiêu thức cụ thể. Mỗi chiêu là một miếng đánh hiểm hóc, khiến đối thủ chưa kịp nhận rõ đã bị hạ gục.

Vì vậy, có ngày anh Quân cùng ông Uý tập luyện đến quên ăn quên ngủ mà cũng chỉ được một chiêu trong bài. Khổ luyện với ước muốn nhanh chóng tiếp thu được bài võ sáo quý giá này, cuối cùng, do kiên trì bền bỉ anh Quân đã lĩnh hội được bài võ sáo  Bóng Trăng Phồn Xương  do ông Uý truyền lại.

Nguyễn Hạnh

www.tuhai.com.vn

Top 50 Contributor
cầm sư cấp 2
Cái này hình như post 3 lần ròi anh traudat ơi .
Top 25 Contributor
Male
cầm sư cấp 3
chết tui Stick out tongue
Top 200 Contributor
đại cầm thủ

Chà, tuy đây là lần thứ hai tui đọc bài báo nói về môn Võ Sáo, nhưng đều cảm thấy háo hức muốn được một lần tận mắt xem võ sư biễu diễn. Không biết ở TP.HCM có ai thọ giáo môn này chưa nhỉ? Ai biết chỉ dùm nhé.

 

Saodieucaonguyen
Top 10 Contributor
đại cầm sư cấp 1
Đúng là dân nhà nghề, bà chị là võ sĩ đai đen nên nghe đến vỏ là khoái, mà lại là võ sáo. Hôm nào em chế ra môn võ sáo mới, sẽ đến chổ chị thụ giáo
Top 25 Contributor
cầm sư cấp 3

branchtell:
Cái này hình như post 3 lần ròi anh traudat ơi .

traudat mà cũng spam bài àh Super Angry

tiêu trúc: nguồn đam mê bất tận
Top 50 Contributor
cầm sư cấp 3
Lúc nhỏ, khi mua được cuốn tự học thổi sáo của Nguyễn Đình Nghĩa, tôi thấy ở bìa sau, có quảng cáo một cuốn sách không nhớ là của ai, nhưng ghi là sắp phát hành, tựa của cuốn sách là “ Sáo đi vào võ thuật”. Lúc đó tôi mong lắm, nhưng chờ mãi chẳng thấy đâu. Bây giờ nghe lại chuyện này, vẫn mong ai đó viết ra sách. Tôi nghĩ những người đam mê sáo chắc là thích lắm, nhât là các bạn nữ. Có khi nó giống cvách dùng côn chăng? Trên diễn đàn có ai giỏi võ, xin hãy viết ra cho anh em thưởng lãm. Mong .
Top 500 Contributor
trung cấp cầm thủ
Dùng võ sáo thì chắc dùng sáo để oánh đối thủ ! Rủi mà sáo gãy thì tiếc lém. Em mà có cây sáo tốt thì thà bị đánh chứ ko dùng sáo để oánh lại. Hỏng thì tội cái sáo lắm Indifferent
It's easy to love, but it's difficult to accept this love!
Top 10 Contributor
cầm sư cấp 4
thử dùng Thái Cực Kiếm vào cây sáo xem nào . Sáo có thể không bị gãy .

Đào Hoa Ảnh Lạc Mai Thần Kiếm Bích Hải Triều Sinh Táng Ngọc Tiêu

Top 50 Contributor
cầm sư cấp 2
Bác chocobo lo xa quá , võ sáo dùng sáo sắt mờ lị . Đánh mà gãy sáo là thằng kia cũng nội ngoại nhìn ko ra luôn rồi =)
Top 10 Contributor
cầm sư cấp 4

Nguyen Tan:
Lúc nhỏ, khi mua được cuốn tự học thổi sáo của Nguyễn Đình Nghĩa, tôi thấy ở bìa sau, có quảng cáo một cuốn sách không nhớ là của ai, nhưng ghi là sắp phát hành, tựa của cuốn sách là “ Sáo đi vào võ thuật”. Lúc đó tôi mong lắm, nhưng chờ mãi chẳng thấy đâu. Bây giờ nghe lại chuyện này, vẫn mong ai đó viết ra sách. Tôi nghĩ những người đam mê sáo chắc là thích lắm, nhât là các bạn nữ. Có khi nó giống cvách dùng côn chăng? Trên diễn đàn có ai giỏi võ, xin hãy viết ra cho anh em thưởng lãm. Mong .

Tại hạ cũng có được nghe kể một chút về món võ độc đáo này, xin chia sẻ cùng các bằng hữu.

 Võ sáo là do một người võ sư trên miền cao sáng tạo nên, áp dụng trong đánh trận hay giao đấu. Vũ khí là một cây sáo bằng sắt, dài như cây trường côn, sắt là laọi rất đặc biệt, luyện và tôi rất cứng theo một CT gia truyền đặc biệt (nghe ông võ sư hiện tại nói chỉ có 2 cây,1 của ông ta và 1 của thầy ông ta). Trog khi giao đấu, cây sáo dài chính là vũ khí, đồng thời khi vừa giao đấu, người chiến đấu sẽ vừa thổi sáo, ống sáo làm bằng thép cộng thêm công lực người thổi tạo ra một âm thanh rất đặc biệt có thể làm lung lạc ý chí đối thủ, người  kuyện môn võ này phải luyện tập thường xuyên hàng ngày để có được nội lực về hơi cũng như nội công hơn người, nhuần nhuyễn các thế võ. Hiện nay chỉ còn lại duy nhất 1 môn đồ của môn này, ông hiện đã rất già, vì vậy môn võ này đang có nguy cơ bị thất truyền, các CQ văn hóa đang kêu gọi  bảo tồn môn võ độc đáo có một không hai này.

Top 150 Contributor
cầm sư cấp 1
ChangkiFung:

Nguyen Tan:
Lúc nhỏ, khi mua được cuốn tự học thổi sáo của Nguyễn Đình Nghĩa, tôi thấy ở bìa sau, có quảng cáo một cuốn sách không nhớ là của ai, nhưng ghi là sắp phát hành, tựa của cuốn sách là “ Sáo đi vào võ thuật”. Lúc đó tôi mong lắm, nhưng chờ mãi chẳng thấy đâu. Bây giờ nghe lại chuyện này, vẫn mong ai đó viết ra sách. Tôi nghĩ những người đam mê sáo chắc là thích lắm, nhât là các bạn nữ. Có khi nó giống cvách dùng côn chăng? Trên diễn đàn có ai giỏi võ, xin hãy viết ra cho anh em thưởng lãm. Mong .

Tại hạ cũng có được nghe kể một chút về món võ độc đáo này, xin chia sẻ cùng các bằng hữu.

 Võ sáo là do một người võ sư trên miền cao sáng tạo nên, áp dụng trong đánh trận hay giao đấu. Vũ khí là một cây sáo bằng sắt, dài như cây trường côn, sắt là laọi rất đặc biệt, luyện và tôi rất cứng theo một CT gia truyền đặc biệt (nghe ông võ sư hiện tại nói chỉ có 2 cây,1 của ông ta và 1 của thầy ông ta). Trog khi giao đấu, cây sáo dài chính là vũ khí, đồng thời khi vừa giao đấu, người chiến đấu sẽ vừa thổi sáo, ống sáo làm bằng thép cộng thêm công lực người thổi tạo ra một âm thanh rất đặc biệt có thể làm lung lạc ý chí đối thủ, người  kuyện môn võ này phải luyện tập thường xuyên hàng ngày để có được nội lực về hơi cũng như nội công hơn người, nhuần nhuyễn các thế võ. Hiện nay chỉ còn lại duy nhất 1 môn đồ của môn này, ông hiện đã rất già, vì vậy môn võ này đang có nguy cơ bị thất truyền, các CQ văn hóa đang kêu gọi  bảo tồn môn võ độc đáo có một không hai này.

Cuốn Sách " Sáo đi vào Võ thuật ' và Tiêu, là ông thân tôi dự định sẽ viết - Vì ông giỏi võ , Thiếu Lâm và Bình Định - ông nghiêng nội công , về các huyệt đạo- Nội Lực về hơi - Song , thời điểm lúc đó không cho phép - Vả lại ông có đam mê làm đàn T'rưng , nên không viết nữa - Thật tiếc

Top 10 Contributor
đại cầm sư cấp 1

thiết địch thần phong, bài võ sáo đó thoong em cất công tìm kiếm bấy lâu mà ko có tài liệu!

chị Trang ui, trong tài liệu của thầy để lại có thêm về tiêu ko chị, chứ Việt Nam mình có tiêu mà em thấy cứ như ko vậy, ko lý luận , ko bài bản, ko kỹ thuật, ko phong cách, hic hic... coi tiêu Trung Quốc thấy buồn!

rockfan22003@yahoo.com
Top 10 Contributor
cầm sư cấp 4
Làm 1 chuyến tới Yên Thế để xin thụ giáo đi Chuthoong .

Đào Hoa Ảnh Lạc Mai Thần Kiếm Bích Hải Triều Sinh Táng Ngọc Tiêu

Top 10 Contributor
đại cầm sư cấp 1
hu hu thoong tui đã mơ ước từ lâu mà ko làm được!
rockfan22003@yahoo.com
Page 1 of 5 (75 items) 1 2 3 4 5 Next > | RSS
Copyright 2006 - 2011 by DamSan.Net
Powered by Community Server (Non-Commercial Edition), by Telligent Systems